Impressionist van de Haagse School
donderdag 26 januari 2012 09:32
Willem Maris
Grazende koeien in een drassige wei, een waaier van zonnestralen. Eenden in een plas, spetterend aan de waterkant. Er is geen plaats waar het vertrouwde beeld van het Hollands landschap beter bewaard is gebleven dan in de schilderkunst van de Haagse School. Willem Maris was al veelvuldig te zien in tentoonstellingen, maar het Gemeentemuseum Den Haag heeft in de winter van 2012 de primeur met de eerste postume solotentoonstelling van deze lyrisch vertolker van het Hollandse landschap.
Willem Maris (1844-1910) was één van de belangrijkste vertolkers van deze belangrijkste Nederlandse kunstbeweging van de negentiende eeuw. En de enige die echt impressionistisch werkte, met felle kleuren en een los penseel. Het eenvoudige boerenleven werd door hem met brede, impressionistische verfstreken weergegeven en zijn schilderijen lijken te vibreren van licht. 'Ik schilder geen koeien, maar lichteffecten," zei Willem Maris daar zelf over.
Ontwikkeling
De tentoonstelling in het Gemeentemuseum in Den Haag laat de ontwikkeling zien van de jonge talentvolle Willem Maris die uitgroeide tot een van de belangrijkste en meest productieve vertegenwoordigers van de Haagse School. De kunstenaar werkte al buiten in de landerijen sinds zijn vroegste jeugd. Zijn twee oudere broers, Jacob en Matthijs, waren ook kunstschilder. Willem was echter de enige van de drie broers die vanaf het begin van zijn loopbaan succes had en hield. Hij onderhield vriendschap met Anton Mauve en Hendrik Willem Mesdag, met wie hij in 1876 de Hollandsche Teeken-Maatschappij oprichtte.
Het Nederlandse landschap met koeien, vogels, eenden en mensen die het land bewerken behoort tot het nationale erfgoed, maar is in steeds mindere mate te zien. De vraag rijst of schilderijen als die van Willem Maris in de toekomst onze bron zullen zijn die ons herinnert aan hoe het landschap er vroeger uitzag. De schilderijen van Willem Maris roepen in deze tijd een verlangen op naar het idyllisch Hollands landschap van vroeger.
Han Singels
De Nederlandse fotograaf Han Singels (1942) verkent sinds 2000 de ommelanden van Amsterdam per brommer op zoek naar het romantische Hollands landschap van weleer. Singels fotografeert het landschap zoals we dat ook tegenkomen in de schilderkunst van de afgelopen eeuwen. Koeien die bij stormachtig weer schuilen in de luwte van een boom, of koeien die zich koesteren in een weiland in de zon op een warme zomerdag zijn daarbij veel voorkomende scènes die doen denken aan de schilderkunst van Hollandse meesters zoals Maris.
De tentoonstelling 'Willem Maris - Impressionist van de Haagse School' krijgt met het werk van Han Singels een hedendaagse component, die de schilderkunst van De Haagse School weer helemaal tot leven wekt.
Catalogus
Met deze tentoonstelling, ruim honderd jaar na het overlijden van Willem Maris, wordt het werk van deze kunstenaar eindelijk weer eens voluit voor het voetlicht gebracht. Met ongeveer vijftig schilderijen en dertig tekeningen schenkt de tentoonstelling in het Gemeentemuseum aandacht aan het oeuvre van de kunstenaar in al zijn facetten: van de vroege in nevel gehulde landschappen tot aan zijn eigen volgroeide stijl met helder en fris kleurgebruik wat hem de naam 'impressionist van de Haagse School' opleverde.
Bij de tentoonstelling verschijnt een rijk geïllustreerde catalogus geschreven door Joost Bergman en met een bijdrage van Nico de Reus. (W Books, 27,50 euro).
